Co to takiego?

Ból szyi definiowany jest jako ból i/lub sztywność odczuwany na powierzchni grzbietowej ciała pomiędzy potylicą a wyniosłością siódmego kręgu szyjnego. Dolegliwościom tym może towarzyszyć ból w okolicy potylicznej, górnej części odcinka piersiowego kręgosłupa oraz szczęki. Dodatkowo bólowi szyi może towarzyszyć ból promieniujący do okolicy międzyłopatkowej lub kończyn górnych. 

Ból i upośledzenie funkcji szyi są dosyć powszechne. Szacuje się, że od 22% do 70% populacji doświadczy bólu szyi na jakimś etapie życia. Częstość występowania bólu szyi wzrasta wraz z wiekiem. Chociaż naturalna historia rozwoju i przebiegu bólu szyi jest korzystna, częstotliwość przechodzenia dolegliwości ostrych w przewlekłe oraz tendencja do nawrotów są duże

Ból szyi jest drugą, oprócz bólu lędźwiowo-krzyżowego, mięśniowo-szkieletową dysfunkcją, która w istotny sposób powoduje obciążenie ekonomiczne i zdrowotne, będąc jednocześnie częstym źródłem niepełnosprawności. Przyczyn wpływających na rozwijanie się bólu szyi jest wiele i zalicza się do nich między innymi chorobę zwyrodnieniową, urazy, guzy, infekcje, dysfunkcje mięśniowo-powięziowe oraz choroby reumatyczne. Znaczny odsetek bólów szyi nie jest jednak przypisywany do specyficznej choroby lub zaburzenia, a raczej klasyfikowana jako bóle szyi o podłożu mechanicznym, a więc  mięśniowo-powięziowo-szkieletowym

Jakie objawy towarzyszą bolówi szyi?

Zgodnie z aktualnym stanem wiedzy wyróżnia się cztery grypy kliniczne związane z dolegliwościami bólowymi szyi, które związane są z różnymi objawami oraz prezentującymi różne zaburzenia funkcjonalne.

Grupa kliniczna Charakterystyka objawów Charakterystyka kliniczna
Ból szyi z deficytem ruchomości

- jednostronny ból w szyi

- ograniczenie ruchomości szyi

- początek jest zazwyczaj związany z niezabezpieczonym lub niefortunnym ruchem lub pozycją

- może występować współistniejący ból kończyny górnej

- ograniczona ruchomość odcinka szyjnego

- ból szyi jest odtwarzany na końcu czynnego oraz biernego ruchu

- ograniczone ruchy segmentarne w środkowej i dolnej części odcinka szyjnego oraz w górnej części odcinka piersiowego

- ból szyi oraz związane z nim bóle kończyny górnej odtwarzane podczas prowokacji dysfunkcyjnych segmentów odcinka szyjnego oraz górnego piersiowego

Ból szyi z bólem głowy

- przerywany, jednostronny ból szyi ze współistniejącym bólem głowy

- dolegliwości są wywoływane lub nasilane przez ruchy szyi lub długo utrzymującą się pozycję

- ból głowy odtwarzany podczas badania dysfunkcyjnych segmentów górnego odcinka szyjnego

- ograniczona ruchomość odcinka szyjnego

- ograniczona ruchomość segmentarna w górnej części odcinka szyjnego

- deficyty siły i wytrzymałości głębokich zginaczy szyi

Ból szyi z zaburzoną koordynacją ruchową

- ból szyi ze współtowarzyszącym bólem kończyn górnych

- objawy często są połączone ze wcześniejszym urazem (smagnięcie biczem) i mogą być obecne przez

- deficyty siły, wytrzymałości i koordynacji ruchowej głębokich zginaczy szyi

- ból szyi w środkowy zakresie ruchu nasilający się w końcowym zakresie

- ból szyi oraz związane z nim bóle kończyny górnej odtwarzane podczas prowokacji dysfunkcyjnych segmentów odcinka szyjnego

Ból szyi z bólem promieniującym

- ból szyi z towarzyszącym bólem promieniującym, w postaci rwącego i wąskiego pasma, do kończyny górnej

- mrowienia, drętwienia i osłabienie w obrębie kończyny górnej

- ból szyi oraz ból promieniujący do kończyny górnej odtwarzane podczas wyprostu, rotacji i skłonu bocznego szyi w stronę dysfunkcyjną oraz testów neurodynamicznych kończyny górnej

- może występować deficyt czucia skórnego, odruchów ścięgnistych oraz siły mięśniowej związanych z zajętym nerwem

Jakie jest postępowanie terapeutyczne?

Istnieje duża różnorodność interwencji fizjoterapeutycznych,  które z   powodzeniem mogą być stosowane u pacjentów z dysfunkcjami odcinka szyjnego kręgosłupa.  Większość z nich posiada  bardzo dobrze udokumentowaną  skuteczność w pracach naukowych o wysokiej jakości, co dodatkowo wspiera zasadność ich stosowania. Niezależnie jednak od tego jak dobrze jest udokumentowana skuteczność różnych interwencji terapeutycznych, źle dobrana procedura lecznicza do problemu funkcjonalnego pacjenta może okazać się nieskuteczna lub pogorszyć jego stan zdrowia.

Aktualne wytyczne  dotyczące  klinicznej praktyki  leczenie bólu szyi  zalecają  dóbr  technik terapeutycznych  w zależności od  ropoznanej dysfunkcji zgodnej z ICF.

Stosowanie manipulacji oraz mobilizacji segmentów szyjnych ma dobrze udokumentowaną skuteczność i na pewno są warte rozważenia podczas terapii bólów szyi oraz głowy. Należy jednak mieć świadomość, że potencjalne korzyści ze stosowania tych dwóch procedur będą zdecydowanie większe jeżeli połączy się je z odpowiednimi ćwiczeniami terapeutycznymi. A terapii dysfunkcji szyjnych zalecane są również manipulacje oraz mobilizacje segmentów piersiowych, zwłaszcza tych górnych, które tworzą przejście szyjno-piersiowe.  Uważa się, ze ograniczenie swobody ruchu w tym obszarze może być jednym z czynników  sprzyjającym rozwijaniu się zaburzeń mięśniowo-szkieletowych szyi. Największe korzyści z manipulacji oraz mobilizacji segmentów piersiowych mogą czerpać pacjenci z dolegliwościami szyi oraz bólem promieniującym.

Techniki rozluźniania tkanek miękkich, jak np. stretching, również mogą być stosowane u pacjentów z bólem szyi.  Zgodnie z wynikami badań korzyści z rozluźniania tkanek miękkich są porównywalne do efektów mobilizacji lub manipulacji.  Najistotniejsze jest dobranie   wycelowanej interwencji na podstawie wcześniejszej oceny funkcjonalnej. Zaleca się  rozważenie następujących mięśni: przedniego, środkowego oraz tylnego pochyłego, górnej części mięśnia czworobocznego grzbietu, dźwigacza łopatki, piersiowego mniejszego oraz większego.

Zadaniem treningu siły, wytrzymałości oraz koordynacji mięśniowej jest poprawa  funkcji głębokich mięśni szyi.  Korzyści wdrożenia specyficznego treningu terapeutycznego są znacznie większe niż  samodzielne manipulacje, mobilizacje czy też techniki rozluźniające tkanki miękkie. Tego rodzaju interwencja zalecana jest dla wszystkich rodzajów  dysfunkcji szyi.

Techniki mobilizacji  nerwów (neuromobilizacje) zalecane są w przypadku pacjentów doświadczających bólu szyi z  bólem promieniującym. Wykazano, że ich skuteczność w redukowaniu bólu  jest porównywalna z interwencjami o charakterze manipulacji oraz mobilizacji.

Bardzo ważnym elementem terapii jest edukacja pacjenta dotycząca jego problemu zdrowotnego. Edukacja powinna być przede wszystkim ukierunkowana na jego aktywny udział w procesie terapeutycznym. Można to osiągnąć przez rozbudowywanie programu autoterapii oraz zachęcanie pacjenta to podejmowania różnych aktywności ruchowych , adekwatnych do poprawiającego się stany funkcjonalnego.

Piśmiennictwo

  • Ferrari R, Russell AS. Neck pain. Best Prac Res Clin Rheumatol. 2003; 17(1): 57-70Hoy DG, Protani M, De R, Buchbinder R. The epidemiology of neck pain. Best Pract Res Clin Rheumatol. 2010; 24(6):783-92
  • Borghouts JA, Koes BW, Bouter LM. The clinical course and prognostic factors of non-specific neck pain: a systematic review. Pain. 1998; 77: 1-13
  • Flynn TW, Cleland JA, Whitman JM. User’s Guide to the Musculoskeletal Examination: Fundamentals for the Evidence Based Clinician. Evidence in Motion. 2008.
  • Childs JD, Cleland JA, Elliott JM, Teyhen DS, Wainner RS, Whitman JM, Sopky BJ, Godges JJ, Flynn TW; American Physical Therapy Association. Neck pain: Clinical practice guidelines linked to the International Classification of Functioning, Disability, and Health from the Orthopedic Section of the American Physical Therapy Association. J Orthop Sports Phys Ther. 2008; 38(9): A1-A34.
  • Blanpied PR, Gross AR, Elliott JM, Devaney LL, Clewley D, Walton DM, Sparks C, Robertson EK. Neck Pain: Revision 2017. J Orthop Sports Phys Ther. 2017; 47(7): A1-A83.
godziny otwarcia: pon - pt
10:00 - 20:00
os. Bolesława Śmiałego 36,60-682 Poznań omtcenterpoznan@gmail.com +48 693 878 029 www.omtcenter.pl